Podstawy prawa — co trzeba wiedzieć. Zakończenie postępowania przygotowawczego
Dzisiaj przyjrzymy się, jak może zakończyć się wszczęte postępowanie. Dowiemy się, co dla osoby podejrzanej może oznaczać zamknięcie śledztwa albo dochodzenia!
Umorzenie postępowania
Postępowanie umarza się m.in. wtedy, gdy okazuje się, że:
- czynu w ogóle nie popełniono,
- nie zawiera znamion czynu zabronionego,
- społeczna szkodliwość jest znikoma,
- nastąpiło przedawnienie karalności
- wystąpiły inne okoliczności wyłączające ściganie sprawcy.
Po zamknięciu śledztwa lub dochodzenia może okazać się, że istnieją przesłanki pozwalające wnieść do sądu akt oskarżenia, który powinien zawierać dokładne określenie zarzucanego oskarżonemu czynu ze wskazaniem czasu, miejsca, sposobu i innych okoliczności oraz skutków jego popełnienia.
Sprawa bez rozprawy w sądzie?
Istnieje również możliwość, że gdy osoba oskarżona przyznaje się do winy, okoliczności popełnienia występku i wina nie budzą wątpliwości, nie ma sprzeciwu osoby pokrzywdzonej, a postawa osoby oskarżonej wskazuje, że cele postępowania zostaną osiągnięte, to prokurator może zamiast z aktem oskarżenia wystąpić do sądu z wnioskiem o skazanie osoby oskarżonej bez przeprowadzenia rozprawy i orzeczenie uzgodnionych z nią kar.
Podobnie wygląda sytuacja, jeśli osoba oskarżona nie przyznaje się do winy, a zachodzą takie okoliczności, jak w przypadku możliwości zastosowania skazania bez rozprawy. Wtedy prokurator również może skierować do sądu akt oskarżenia wraz z wnioskiem o skazanie bez rozprawy.
Umorzenie warunkowe – kiedy jest możliwe?
Sąd może warunkowo umorzyć postępowanie karne (wobec sprawcy przestępstwa zagrożonego karą przekraczającą 5 lat pozbawienia wolności), jeżeli:
- wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne,
- okoliczności jego popełnienia nie budzą wątpliwości,
- postawa sprawcy (niekaranego za przestępstwo umyślne) uzasadnia przypuszczenie, że pomimo umorzenia postępowania będzie przestrzegał porządku prawnego.
Jeżeli zostanie ustalone, że osoba podejrzana dopuściła się czynu w stanie niepoczytalności, a istnieją podstawy do zastosowania środków zabezpieczających, prokurator po zamknięciu śledztwa kieruje sprawę do sądu z wnioskiem o umorzenie postępowania i zastosowanie środków zabezpieczających.
Z kolei jeżeli zachodzi długotrwała przeszkoda uniemożliwiająca prowadzenie postępowania (na przykład nie można ująć oskarżonego), to postępowanie zawiesza się na czas trwania przeszkody.
