Poznaj swoje prawa: zwolnienia z przyczyn niedotyczących pracownika
Czym są przyczyny niedotyczące pracowników? Kiedy mamy do czynienia ze zwolnieniami grupowymi? Czy pracownikom przysługuje odprawa?
Na początku trzeba podkreślić, że zagadnienie reguluje specjalna ustawa z dnia 13 marca 2003 roku o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników. To właśnie tam należy szukać odpowiedzi na nurtujące nas pytania.
Zwolnienia grupowe i indywidualne
Przyczyny niedotyczące pracownika dotyczą zarówno przyczyn leżących po stronie pracodawcy (między innymi sytuacji ekonomicznej, wprowadzenia nowej technologii) czy niezależnych od zatrudniającego (na przykład zdarzenia losowe czy zmiana stanu prawnego).
Zwolnienia grupowe to zwolnienia większej liczby pracowników z przyczyn ich niedotyczących. Oprócz samej liczby zwalnianych (na przykład 10 pracowników, gdy pracodawca zatrudnia mniej niż 100 osób), konieczne jest także określenie jednakowej przyczyny i dokonanie zwolnień w ramach czasowych (okres nieprzekraczający 30 dni).
Zwolnienia indywidualne z przyczyn niedotyczących pracownika mają miejsce wtedy, gdy z tożsamej przyczyny, w tych samych ramach czasowych zwalniana jest mniejsza liczba pracowników niż ta, która kwalifikowałaby zwolnienie jako zwolnienie grupowe.
Kiedy przysługuje odprawa?
Najważniejsze jest jednak to, że pracownikom zwalnianym z przyczyn dotyczących pracodawcy, przysługuje odprawa pieniężna, skorzystanie ze świadczeń przedemerytalnych czy pomoc w rozwoju zasobów ludzkich. Wysokość odprawy zależy od długości zatrudnienia u danego pracodawcy, przy czym jeśli nastąpiło przejście zakładu pracy, doliczany jest również okres zatrudnienia u poprzedniego podmiotu.
Istotne jest również prawo do ponownego zatrudnienia. W razie ponownego zatrudniania pracowników w tej samej grupie zawodowej pracodawca powinien zatrudnić pracownika, z którym rozwiązał stosunek pracy w ramach zwolnienia grupowego (nie zaś zwalnianym indywidualnie), jeżeli zwolniony pracownik zgłosi zamiar podjęcia zatrudnienia u tego pracodawcy w ciągu roku od dnia rozwiązania z nim stosunku pracy. (art. 9 u.s.z.r.p.)
Na koniec trzeba zauważyć, że przy zwolnieniach z przyczyn niedotyczących pracownika zostaje ograniczona szczególna ochrona stosunku pracy (o tym przeczytasz w jednym z poprzednich tekstów).
