Podstawy prawa — co trzeba wiedzieć. Świadkowie w postępowaniu karnym
Sprawdź, kiedy będziesz mógł odmówić składania zeznań, a w jakich sytuacjach przysługuje ci prawo do odmowy udzielenia odpowiedzi na pytanie! Wspólnie przyjrzymy się prawom i obowiązkom świadków w trakcie postępowania karnego.
Każda osoba wezwana w charakterze świadka ma obowiązek stawić się i złożyć zeznania. Jednak od zasady istnieją pewne wyjątki, które pozwalają świadkom „zachować milczenie”.
Nie każdy może być świadkiem!
Jako świadków nie wolno przesłuchiwać obrońcy (co do faktów objętych tajemnicą obrończą), adwokata lub radcy prawnego odnośnie do informacji, których dowiedział się, udzielając porady prawnej bądź prowadząc sprawę zatrzymanemu, a także… duchownego co do faktów, o których dowiedział się przy spowiedzi.
Podobnie nie można przesłuchiwać mediatora odnośnie do rzeczy, których dowiedział się, prowadząc postępowanie mediacyjne. W tym ostatnim przypadku istnieją jednak wyjątki, które obligują mediatora do zawiadomienia organów ścigania o przestępstwie.
Informacje niejawne
Z kolei osoby zobowiązane do zachowania w tajemnicy informacji niejawnych o klauzuli tajności mogą być przesłuchane odnośnie do okoliczności, na które rozciąga się ten obowiązek, tylko po zwolnieniu tych osób od obowiązku zachowania tajemnicy przez uprawniony organ przełożony.
Osoby zobowiązane do zachowania tajemnicy związanej z wykonywaniem zawodu lub funkcji mogą odmówić zeznań w sprawie okoliczności, na które rozciąga się ten obowiązek. Sąd lub prokurator dla dobra wymiaru sprawiedliwości mogą zwolnić te osoby od obowiązku zachowania tajemnicy.
Kiedy można odmówić składania zeznań?
Osoba najbliższa dla oskarżonego, czyli m.in. małżonek, wstępny, zstępny, rodzeństwo czy osoba pozostająca we wspólnym pożyciu, może odmówić składania zeznań. Podobnie może się zachować świadek, który w innej toczącej się sprawie jest oskarżony o współudział w przestępstwie objętym postępowaniem.
Z kolei jako świadek możesz uchylić się od odpowiedzi na pytanie, jeżeli udzielenie odpowiedzi mogłoby narazić ciebie lub bliską ci osobę na odpowiedzialność za przestępstwo. W takim przypadku nadal zobowiązany/a jesteś do składania zeznań!
