Poznaj swoje prawa: Dane osobowe pracowników i kandydatów ubiegających się o pracę
O co pracodawca może pytać kandydata na pracownika? Jak chronione są dane osobowe pracowników? Co może zrobić pracownik, jeśli pytany jest o informacje zakazane lub osobiste?
Pracodawca od kandydata na pracownika może żądać imienia, nazwiska, daty urodzenia oraz danych kontaktowych. Informacji odnośnie do wykształcenia, kwalifikacji zawodowych czy przebiegu dotychczasowego zatrudnienia można żądać, jeśli jest to niezbędne do wykonywania pracy określonego rodzaju lub na określonym stanowisku.
Kandydat vs. pracownik
Po nawiązaniu stosunku pracy od pracownika można żądać więcej informacji niż od kandydata na stanowisko. Pracodawca może zwrócić się o podanie adresu zamieszkania, numeru PESEL, numeru rachunku płatniczego czy danych członków rodziny pracownika ze względu na korzystanie przez pracownika z uprawnień przewidzianych prawem.
Dodatkowo dane osobowe pracowników oraz kandydatów do pracy są chronione dzięki regulacji RODO, czyli rozporządzeniu w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych.
Ograniczenia w przetwarzaniu danych
Zasadą jest nieprzetwarzanie danych szczególnych (takich jak np. pochodzenie etniczne), zaś dane dotyczące wyroków skazujących i czynów zabronionych mogą być przetwarzane wyłącznie pod nadzorem władz publicznych lub jeżeli przetwarzanie jest dozwolone prawem Unii Europejskiej bądź prawem państwa członkowskiego.
Pytania niedozwolone – co robić?
Kandydat na pracownika może bronić się przed pytaniami niedozwolonymi, które naruszają jego prywatność. Instrumentami ochrony w tym przypadku będzie artykuł 23. Kodeksu cywilnego, który chroni dobra osobiste człowieka. Można także dochodzić odszkodowania z tytułu naruszenia zasady równego traktowania na podstawie Kodeksu pracy.
Pracownik może dodatkowo wskazywać na złamanie przez pracodawcę artykułu dotyczącego poszanowania dóbr osobistych pracownika oraz na naruszenie obowiązków pracodawcy.
Na koniec warto przytoczyć ciekawostkę. Jeśli pracodawca pyta o rzeczy, o które nie ma prawa zapytać, pracownik może go okłamać i zdaniem przedstawicieli doktryny prawa pracy kłamstwo w takiej sytuacji nie może wiązać się z ukaraniem pracownika czy zwolnieniem. Takie zachowanie pracownika należy traktować jako ochronę swojej godności osobistej i wrażliwych danych osobowych.
