Podstawy prawa — co trzeba wiedzieć. Wolności, prawa i obowiązki obywateli
Kontynuujemy nasze wspólne poznawanie Konstytucji — dzisiaj zobaczymy, jakie jeszcze prawa i wolności przysługują obywatelom Rzeczypospolitej. Ponadto sprawdzimy, czy Konstytucja nakłada na nas również jakieś obowiązki. Zatem zaczynamy!
Prawa obywatelskie
Obywatele polscy mają prawo udziału w wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej, posłów, senatorów oraz przedstawicieli do organów samorządu terytorialnego. Aby móc zagłosować, należy najpóźniej w dniu głosowania skończyć 18 lat. Prawo udziału w wyborach (i referendum) nie przysługuje jednak osobom, które mocą prawomocnego orzeczenia sądu są ubezwłasnowolnione lub pozbawione praw publicznych (albo wyborczych).
Dostęp do opieki zdrowotnej gwarantowany
Warto również pamiętać, że wszystkim obywatelom, niezależnie od ich sytuacji materialnej, władze publiczne zapewniają równy dostęp do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych. Niestety Konstytucja nie gwarantuje dostępu do bezpłatnej opieki zdrowotnej…
Z kolei bezpłatna jest nauka w szkołach publicznych, chociaż dozwolone jest świadczenie niektórych usług edukacyjnych przez publiczne szkoły wyższe za odpłatnością.
Mieszkanie prawem, ale…
Zgodnie z Konstytucją władze publiczne powinny prowadzić politykę sprzyjającą zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych obywateli. Jak jest w praktyce? 64,2% osób między 18 a 29 rokiem życia mieszka z rodzicami. Co istotne, w ostatnich latach widzimy niestety pogorszenie się sytuacji.
Konstytycyjne obowiązki obywateli
Oprócz praw i wolności Konstytucja nakłada również na obywateli obowiązki: wierności Rzeczypospolitej, troski o dobro wspólne oraz obrony ojczyzny. Ponadto na każdym (bez względu na obywatelstwo) ciąży obowiązek przestrzegania prawa i dbałości o stan środowiska.
Konstytucja przewiduje także środki, które umożliwiają ochronę naszych wolności i praw. Przyjrzymy się im już w przyszłym tygodniu!
