Podstawy prawa — co trzeba wiedzieć. Kary
Dzisiaj przyjrzymy się wszystkim karom przewidzianym przez Kodeks karny.
Warto pamiętać, że zdaniem znacznej części osób zajmujących się prawem karnym celem prawa nie powinno być wyłącznie karanie sprawców przestępstw, lecz przede wszystkim ich resocjalizacja. Stąd często podnoszone są głosy dotyczące zmian kar przewidzianych przez prawo. Zatem sprawdźmy, co obecnie przewiduje polskie prawo.
Kary i środki karne
Zgodnie z Kodeksem karnym karami są:
- grzywna,
- ograniczenie wolności,
- pozbawienie wolności,
- 25 lat pozbawienia wolności
- dożywotnie pozbawienie wolności.
Co ciekawe, oprócz kar istnieją także środki karne (takie, jak zakaz prowadzenia pojazdów czy pozbawienie praw publicznych), które zostaną omówione w kolejnej odsłonie cyklu.
Grzywna i ograniczenie wolności
Grzywnę wymierza się w stawkach dziennych, określając liczbę stawek oraz wysokość jednej stawki. Ustalając stawkę dzienną, sąd bierze pod uwagę dochody sprawcy, jego warunki osobiste, rodzinne, stosunki majątkowe i możliwości zarobkowe. Ustalona w ten sposób stawka dzienna nie może być jednak niższa niż 10 złotych ani też przekraczać 2000 złotych.
Nakładana na sprawców przestępstwa kara ograniczenia wolności może polegać na obowiązku wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne lub na potrąceniu od 10% do 25% wynagrodzenia za pracę w stosunku miesięcznym na cel społeczny wskazany przez sąd. Praca na cele społeczne jest wykonywana w wymiarze od 20 do 40 godzin w stosunku miesięcznym.
W czasie odbywania kary ograniczenia wolności skazany nie może bez zgody sądu zmieniać miejsca stałego pobytu oraz ma obowiązek udzielania wyjaśnień dotyczących przebiegu odbywania kary.
Pozbawienie wolności
Z kolei karę pozbawienia wolności wymierza się w miesiącach i latach, a sama kara trwa najkrócej miesiąc, zaś najdłużej 15 lat. Sąd w niektórych przypadkach może również skazać osobę na 25 lat pozbawienia wolności albo na dożywocie.
Warto zauważyć, że jeżeli dane przestępstwo jest zagrożone tylko karą pozbawienia wolności nieprzekraczającą 8 lat, a wymierzona za nie kara pozbawienia wolności nie byłaby surowsza od roku, sąd może zamiast tej kary orzec karę ograniczenia wolności nie niższą niż 3 miesiące albo grzywny nie niższą niż 100 stawek dziennych.
Ponadto w sprawie o występek (czyn zabroniony, który nie jest zagrożony karą pozbawienia wolności na czas nie krótszy niż 3 lata albo karą surowszą) sąd może orzec jednocześnie karę pozbawienia wolności w wymiarze nieprzekraczającym 3 miesięcy, a jeżeli górna granica ustawowego zagrożenia wynosi przynajmniej 10 lat — 6 miesięcy oraz karę ograniczenia wolności do lat 2.
