Podstawy prawa — co trzeba wiedzieć. Pokrzywdzony/a
Zajmowaliśmy się procesową pozycją oskarżonego/ej i podejrzanego/ej, a teraz nadeszła chwila, żeby przyjrzeć się uprawnieniom pokrzywdzonego/ej!
Kim jest pokrzywdzony/a?
Pokrzywdzony/a jest stroną postępowania karnego, której dobro prawne zostało bezpośrednio naruszone lub zagrożone przez przestępstwo. Zatem w postępowaniu karnym nie będziesz traktowany/a jako pokrzywdzony/a, jeśli twoje dobra zostały pośrednio naruszone czy narażone.
Już w tym miejscu należy zwrócić uwagę na pewien szczegół językowy. W postępowaniu karnym występuje termin „pokrzywdzonego/ej”, zaś z pojęciem „poszkodowany/a” zetkniemy się przy omawianiu prawa cywilnego.
Uprawnienia pokrzywdzonego/ej
Pokrzywdzony/a i jego/jej pełnomocnik może składać wnioski dowodowe, wziąć udział w przesłuchaniu biegłego (a także zapoznać się z wydaną przez niego opinią) oraz uczestniczyć w innych czynnościach śledztwa.
Pokrzywdzonemu/ej przysługuje również prawo złożenia zażalenia na postanowienia o odmowie wszczęcia czy umorzeniu śledztwa. Takie zażalenie możesz wnieść w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia bądź doręczenia postanowienia.
Jeśli na posiedzeniu zapadnie wyrok warunkowo umarzający postępowanie, to niezadowolony/a z rozstrzygnięcia sprawy pokrzywdzony/a może składać apelację. Termin do wniesienia apelacji wynosi 14 dni i biegnie dla każdego uprawnionego od daty doręczenia mu wyroku z uzasadnieniem.
W razie śmierci pokrzywdzonego/ej prawa, które by mu/jej przysługiwały, mogą wykonywać najbliższe dla niego/niej osoby lub osoby pozostające na jego/jej utrzymaniu, a w pewnych sytuacjach prokurator.
Należy pamiętać, że pokrzywdzony/a jest stroną postępowania przygotowawczego, więc co do zasady tylko wtedy przysługują mu/jej uprawnienia strony — wyjątek stanowi wspomniana wcześniej apelacja. Aby stać się stroną postępowania sądowego, pokrzywdzony/a aż do momentu rozpoczęcia przewodu sądowego może złożyć oświadczenie, że będzie działać w charakterze oskarżyciela posiłkowego.
