Poznaj swoje prawa: Strajk w zakładzie pracy
Kiedy strajk jest legalny? Kto może strajkować? Jakie prawa przysługują strajkującym?
Kwestię strajków reguluje ustawa o rozwiązywaniu sporów zbiorowych. Jednoznacznie wskazuje, że strajk jest ostateczną formą walki pracowników o swoje prawa, kiedy inne środki nie przyniosły rezultatu. A to oznacza, że najpierw należy m.in. przedstawić swoje żądania i uczestniczyć w mediacjach z pracodawcą. Dopiero wtedy, jeśli nie dojdzie do porozumienia, można legalnie ogłosić strajk.
Jak zorganizować strajk?
W trakcie strajku pracownicy zbiorowo powstrzymują się od wykonywania swoich obowiązków, a jego celem jest wywołanie presji na pracodawcy, aby spełnił stawiane postulaty. Warto wiedzieć, że pracownik ma prawo do strajku, ale tylko związek zawodowy ma prawo do jego zorganizowania!
Pracodawca łamie prawo, jeśli nie zgodzi się na mediacje lub zwolni działacza związkowego prowadzącego spór zbiorowy. Wówczas można rozpocząć strajk bez względu na zasadę skorzystania ze wcześniejszych środków zmierzających do kompromisu.
Strajk może się legalnie rozpocząć dopiero po wyrażeniu na niego zgody przez pracowników. Biorą oni wówczas udział w referendum strajkowym — aby jego wynik był wiążący, to musi w nim uczestniczyć co najmniej 50% pracowników. Ogłoszenie strajku powinno nastąpić 5 dni przed jego rozpoczęciem.
Pracownik biorący udział w legalnym strajku ma zapewnione prawo do zachowania wszystkich swoich uprawnień, które wynikają ze stosunku pracy — jedynym wyjątkiem jest prawo do wynagrodzenia. Legalny strajk nie może być w żadnym wypadku podstawą do sankcjonowania pracownika przez pracodawcę.
Kiedy strajk jest nielegalny?
A co jeśli pracownik weźmie udział w nielegalnym strajku? Będzie musiał liczyć się wówczas z przykrymi konsekwencjami, m.in. z utratą premii, zawieszeniem odprowadzania składek czy zwolnieniem dyscyplinarnym. Według przepisów strajkować nie mogą pracownicy, od których zależy bezpieczeństwo państwa i zdrowie innych ludzi, czyli np. policjanci, strażacy, celnicy bądź osoby zatrudnione w sądach i administracji rządowej.
W ostatnim czasie głośno jest o strajku pracowników Solarisa, którzy walczą o godne wynagrodzenia. Wspieram ich wspólnie z innymi posłami i posłankami Razem. Już wiemy, że także inne zakłady pracy przymierzają się do rozpoczęcia sporów zbiorowych. Solidarność naszą bronią!
