Skąd środki na termomodernizacje kamienic w miastach?

Godziny
termomodernizacja

Posłanka Paulina Matysiak w sierpniu wystąpiła z interpelacją do Ministerstwa Klimatu i Środowiska oraz Ministerstwa Rozwoju, Pracy i Technologii z pytaniami w sprawie termomodernizacji kamienic w miastach. Co odpowiedziały resorty?

Z pism, które otrzymało biuro poselskie wynika, że to na samorządach ciąży odpowiedzialność za pozyskiwanie środków na remonty i zwiększanie efektywności energetycznej budynków przede wszystkich w ramach rewitalizacji, która ma miejsce na podstawie ustawy z dnia 9 października 2015 r. o rewitalizacji (Dz. U. 2021 r., poz. 485).

Programy trwające

Ponadto, środki na modernizacje samorządy mogą pozyskiwać z Funduszu Termomodernizacji i Remontów oraz kilku programów, gdzie uwzględniane są też potrzeby właścicieli domków jednorodzinnych, które często są źródłem smogu na przedmieściach, takich jak:

  • Program Priorytetowy „Czyste Powietrze”;
  • Program „Stop Smog”;
  • Program „Mój Prąd”.

Wspomniany wyżej Fundusz działa od 20 lat. W jego ramach można starać się o zwrot części kosztów przedsięwzięć termomodernizacyjnych i remontowych oraz przedsięwzięć niskoemisyjnych. Wsparcie jest udzielane w postaci tzw. premii, czyli spłaty części kredytu wykorzystanego na realizację przedsięwzięcia.

Z kolei Program „Czyste Powietrze” jest adresowany do właścicieli domów i pozwala na dofinansowanie wymiany źródła ciepła. W celu uzyskania dofinansowania należy wykonać demontaż nieefektywnego źródła ciepła na paliwo stałe, a następnie zamontować pompy ciepła typu powietrze-woda lub gruntową pompę ciepła do celów ogrzewania lub ogrzewania i c.w.u., lub innego źródła ciepła. W zależności od przynależności do grupy dochodowej oraz zakresu przedsięwzięć modernizacyjnych maksymalna kwota dotacji może wynosić od 10 000 zł nawet do 37 000 zł.

Pogram „STOP SMOG” jest programem mającym na celu ograniczenie ubóstwa energetycznego. Osoby będące właścicielami lub
współwłaścicielami budynków mieszkalnych jednorodzinnych oraz gmin realizujących przedsięwzięcia niskoemisyjne w budynkach jednorodzinnych wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy.

W ramach programu „STOP SMOG” wspiera się takie przedsięwzięcia jak:

  • wymianę lub likwidację wysokoemisyjnych źródeł ciepła na niskoemisyjne;
  • termomodernizacji budynku,
  • podłączenie budynku do sieci ciepłowniczej lub gazowej,
  • instalację odnawialnego źródła energii,
  • zmniejszenie zapotrzebowania budynku na energię na potrzeby ogrzewania i przygotowania
  • ciepłej wody użytkowej.

Oprócz tego realizowany jest też Program „Mój Prąd”, którego celem jest zwiększenie produkcji energii elektrycznej z mikroinstalacji fotowoltaicznych. Beneficjentami Programu mogą zostać osoby fizyczne wytwarzające energię elektryczną na własne potrzeby, które mają zawartą umowę kompleksową regulującą kwestie związane z wprowadzeniem do sieci energii elektrycznej wytworzonej w mikroinstalacji.

Dodatkowo Ministerstwo Klimatu i Środowiska oraz Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) przedstawiły szereg zachęt dla gmin, które mają pomóc w promowaniu programu wymiany „kopciuchów” w miastach. Łączny budżet zachęt, z których będą korzystać jednostki samorządu terytorialnego, wynosi ponad 100 mln zł. W ramach tych środków gmina może otworzyć punkt informacyjno-konsultacyjny, gdzie osoby chętne do skorzystania z dofinansowań będą mogły liczyć na pomoc w wypełnieniu wniosków.

Co w przyszłości?

Jak informuje z kolei Ministerstwo Rozwoju, środki na termomodernizacje znajdą się również w ramach tzw. Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności.

REACT-EU, bo o nim mowa, to inicjatywa Unii Europejskiej obejmująca dodatkowe środki w ramach polityki spójności na lata 2014-2020. Resort informuje, że do regionów w ramach pierwszej transzy trafi ok. 365,2 mln euro, z czego ok. 112,2 mln euro instytucje zarządzające (IZ) w województwach dolnośląskim, kujawsko-pomorskim, lubuskim, łódzkim, mazowieckim, opolskim, podkarpackim, podlaskim, pomorskim, śląskim, świętokrzyskim planują przeznaczyć na cele związane z energetyką, w tym w niektórych
przypadkach także termomodernizację budynków.

Obecnie trwa uzgadnianie zmian z Komisją Europejską oraz Ministerstwem Funduszy i Polityki Regionalnej. Po ich możliwe będzie podsumowanie, jakie dodatkowe kwoty trafią na cele związane z termomodernizacją. W związku z krótkim okresem wydatkowania tych środków (do końca 2023), zostaną one w części przeznaczone na listy rezerwowe projektów pozytywnie ocenionych w zakończonych już naborach wniosków, na które nie starczyło funduszy.

Nowa perspektywa unijna

Jak informuje resort rozwoju, obecnie trwa również proces programowania nowej perspektywy unijnej na lata 2021-2027.

Z informacji ministerstwa wynika, że jednym z typów działań będzie poprawa efektywności energetycznej budynków użyteczności publicznej i mieszkalnych.

Działania związane z termomodernizacją budynków będą mogły też być wdrażane w celu polityki 5 Europa bliższa obywatelom dzięki wspieraniu zrównoważonego i zintegrowanego rozwoju wszystkich rodzajów terytoriów oraz lokalnych inicjatyw – w programach regionalnych, o ile tego typu projekty będą uwzględnione w lokalnych i terytorialnych strategiach rozwoju.

Proces opracowywania dokumentów trwa, a ostateczny ich kształt będzie uzależniony od negocjacji z Komisją Europejską.

Z całością odpowiedzi można zapoznać się na stronie Sejmu.

 
Jeśli chcesz otrzymywać więcej takich treści i być na bieżąco z nowościami, zapisz się do mojego newslettera.

Czytaj też