Podstawy prawa — co trzeba wiedzieć. Odpowiedzialność za przestępstwa popełnione za granicą
Dzisiaj przyjrzymy się odpowiedzialności karnej za przestępstwa popełnione przez obywateli polskich za granicą. Zbadajmy temat, który stał się niezwykle istotny w XXI wieku.
Przestępstwo za granicą, kara w Polsce?
Zasadą jest, że polską ustawę karną stosuje się wobec obywatela polskiego, który popełnił przestępstwo za granicą. Jednak, aby pociągnąć go do odpowiedzialności karnej przewidzianej w Kodeksie karnym oraz w innych polskich ustawach, czyn popełniony za granicą musi być uznawany za przestępstwo również przez ustawę obowiązującą w miejscu jego popełnienia.
Jeśli zatem dany czyn (np. obraza uczuć religijnych czy posiadanie narkotyków) nie stanowi przestępstwa według prawa państwa, na którego terytorium obywatel polski go dokonał, to wówczas taka osoba nie może zostać pociągnięta do odpowiedzialności karnej ani na podstawie miejscowych, ani polskich przepisów. Jednak istnieją pewne wyjątki…
Podwójna kara za przestępstwo w Polsce i za granicą?
Niezależnie od przepisów obowiązujących w miejscu popełnienia czynu, obywatel polski (a także osoba nieposiadająca polskiego obywatelstwa) zostanie pociągnięty do odpowiedzialności karnej według polskiej ustawy za kilka najpoważniejszych przestępstw. Wśród nich należy wskazać między innymi przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu wewnętrznemu lub zewnętrznemu Rzeczypospolitej Polskiej czy przestępstwa przeciwko istotnym polskim interesom gospodarczym.
Warto pamiętać, że orzeczenie zapadłe za granicą co do zasady nie stanowi przeszkody do wszczęcia lub prowadzenia postępowania karnego o ten sam czyn zabroniony przed sądem polskim! Skazując za przestępstwo popełnione za granicą, sąd zalicza na poczet wymierzonej kary okres rzeczywistego pozbawienia wolności (czas aresztowania i odsiadywania wyroku za granicą).
Wyroki zagraniczne – jaki mają status w Polsce?
W pewnych przypadkach polski sąd musi uwzględnić orzeczenie innego państwa! Co do zasady sąd ma obowiązek uwzględnić prawomocne orzeczenie skazujące za popełnienie przestępstwa wydane w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej.
Uwzględnienie prawomocnego orzeczenia skazującego za popełnienie przestępstwa wydanego przez sąd innego państwa członkowskiego nie dotyczy wszystkich orzeczeń. Jeśli według ustawy polskiej czyn nie stanowi przestępstwa, to sprawca nie podlega karze. Nie uwzględnia się także orzeczenia w przypadku wymierzenia kary nieznanej ustawie.
Możliwe jest także odbycie wyroku wydanego przez polski sąd w innym państwie Unii Europejskiej! Osoba przekazana w ramach Europejskiego Nakazu Aresztowania może dostać gwarancję, że po rozprawie zostanie ponownie przekazana do państwa wydającego w celu odbycia tam kary. Ponadto w razie prawomocnego orzeczenia przez polski sąd kary pozbawienia wolności podlegającej wykonaniu, sąd okręgowy za zgodą skazanego może wystąpić o wykonanie orzeczenia bezpośrednio do właściwego sądu.
