Podstawy prawa — co trzeba wiedzieć. Wymiar kary
Poznaliśmy już kary oraz środki karne grożące za popełnienie przestępstwa, a dziś sprawdzimy, czym kieruje się sąd w czasie orzekania. Zobaczmy więc, jakie okoliczności mają wpływ na wymiar kary!
Sąd wymierza karę według swojego uznania, jednak tylko w granicach przewidzianych przez ustawę. Oznacza to, że sprawca nie może zostać ukarany karą nieprzewidzianą przez polskie prawo.
Co jest brane pod uwagę przy orzekaniu kary?
Wydając wyrok, sąd zwraca uwagę na to, żeby dolegliwość kary nie przekraczała stopnia winy. Uwzględnia też stopień społecznej szkodliwości czynu oraz bierze pod uwagę cele kary: zapobiegawcze i wychowawcze w stosunku do skazanego, a także potrzeby w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa.
Sąd uwzględnia też takie czynniki jak motywacja i sposób zachowania się sprawcy, rodzaj oraz stopień naruszenia ciążących na sprawcy obowiązków, rodzaj i rozmiar ujemnych następstw przestępstwa, właściwości, a także warunki osobiste sprawcy, sposób życia przed popełnieniem przestępstwa i zachowanie się po jego popełnieniu.
Wymierzając karę, sąd bierze także pod uwagę pozytywne wyniki przeprowadzonej mediacji pomiędzy pokrzywdzonym a sprawcą albo ugodę osiągniętą między nimi w postępowaniu przed sądem lub prokuratorem.
Kary dla nieletnich bez dożywocia
Z kolei orzekając karę nieletniemu albo młodocianemu, sąd kieruje się przede wszystkim tym, aby sprawcę wychować. Ponadto wobec sprawcy, który w czasie popełnienia przestępstwa nie ukończył 18 lat, sąd nie ma możliwości orzec kary dożywotniego pozbawienia wolności!
Warto podkreślić, że okoliczności wpływające na wymiar kary uwzględnia się tylko w stosunku do osoby, której one dotyczą. Oznacza to, że trzy różne osoby, popełniające taki sam czyn zabroniony, mogą zostać ukarane w różnym wymiarze.
Ponadto prawo polskie przewiduje również możliwość odstąpienia od wymierzenia kary. Jeżeli przestępstwo jest zagrożone karą pozbawienia wolności nieprzekraczającą 3 lat albo karą łagodniejszego rodzaju i społeczna szkodliwość czynu nie jest znaczna, sąd może odstąpić od wymierzenia kary, jeżeli orzeka jednocześnie środek karny, przepadek lub środek kompensacyjny.
