Podstawy prawa — co trzeba wiedzieć. Sędziowie
Tydzień temu zajmowaliśmy się sądami, a dziś przyjrzymy się przepisom dotyczącym sędziów. Zapraszam!
Niezawisłość sędziów – podstawowy warunek sprawiedliwego sądownictwa
Sędziowie w sprawowaniu swojego urzędu muszą być niezawiśli i podlegać tylko Konstytucji oraz ustawom. Niezawisły sędzia to taki, który nie poddaje się zewnętrznym naciskom, a swoje decyzje podejmuje bezstronnie i samodzielnie. Niezależność sędziów to fundament sprawiedliwego sądownictwa, pozwalający na bezstronne i sprawiedliwe rozstrzyganie sporów.
Nieusuwalność sędziów jako gwarancja niezawisłości
Niezawisłość sędziów jest też gwarantowana przez zasadę ich nieusuwalności. To oznacza, że sędziowie nie powinni obawiać się represji za wydawanie orzeczeń, które mogą nie przypaść do gustu rządzącym. Dzięki temu mogą oni swobodnie podejmować decyzje zgodne z prawem, niezależnie od politycznego kontekstu.
Ochrona sędziów przed odpowiedzialnością karną
Sędziowie są również chronieni przed odpowiedzialnością karną. Bez zgody sądu określonego w ustawie, sędzia nie może być pociągnięty do odpowiedzialności karnej ani pozbawiony wolności. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy sędzia zostanie ujęty na gorącym uczynku przestępstwa i jego zatrzymanie jest niezbędne do prawidłowego toku postępowania.
Możliwość zawieszenia sędziego w obowiązkach
Chociaż Konstytucja dopuszcza możliwość zawieszenia sędziego w urzędowaniu, nie można tego mechanizmu wykorzystywać do wywierania nacisków politycznych na sędziów. Takie działania naruszałyby zasadę niezawisłości sądownictwa.
Powoływanie sędziów — rola Prezydenta i Krajowej Rady Sądownictwa
Sędziowie są powoływani przez Prezydenta Rzeczypospolitej na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa (KRS). To oznacza, że proces oceny kandydatów na sędziów powinien być przeprowadzany w sposób profesjonalny i bezstronny.
Niestety obecnie większość członków Krajowej Rady Sądownictwa wybierana jest przez Sejm, co doprowadziło do sytuacji, w której można mieć wątpliwości co do niezawisłości nominowanych przez upolitycznioną KRS sędziów.
Należy pamiętać, że Krajowa Rada Sądownictwa ma stać na straży niezależności sądów i niezawisłości sędziów, a zniszczenie tego organu w sposób bezpośredni zagraża funkcjonowaniu sądownictwa w Polsce.
