Poznaj swoje prawa! Czas pracy — systemy czasu pracy
Rozpoczynamy cykl postów dotyczących czasu pracy. Dzisiaj przyjrzymy się różnym systemom czasu pracy, z którymi możesz mieć styczność w twoim życiu zawodowym!
Czas pracy to czas, w którym jako pracownik pozostajesz do dyspozycji pracodawcy w zakładzie pracy lub innym miejscu wyznaczonym do wykonywania pracy. Zatem niektóre okresy, gdy nie wykonujesz pracy (na przykład przerwa na karmienie piersią czy posiłek i krótki wypoczynek) są wliczane do twojego czasu pracy!
Kiedy 8 godzin pracy, a kiedy 12 godzin?
Podstawowy system czasu pracy nie może przekraczać 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin w pięciodniowym tygodniu pracy. Oznacza to, że podstawowy czas pracy będzie zachowany także wtedy, gdy w niektórych tygodniach będziesz pracował/a przez 6 dni (48 godzin w tygodniu), a w innych przez 4 dni (32 godziny w tygodniu).
Twój dobowy czas pracy może być wydłużony do 12 godzin, gdy jest to uzasadnione rodzajem pracy lub jej organizacją. Przy pracach polegających na dozorze urządzeń lub związanych z częściowym pozostawaniem w pogotowiu do pracy, twój dobowy czas pracy może zostać przedłużony do 16 godzin, a przy pilnowaniu mienia lub ochronie osób nawet do 24 godzin.
Przedłużenie tygodniowego czasu pracy
Przy pracach, które ze względu na technologię produkcji nie mogą być wstrzymane, dopuszczalne jest przedłużenie twojego tygodniowego czasu pracy do przeciętnie 43 godzin, a jednego dnia w niektórych tygodniach dobowy wymiar czasu pracy może być przedłużony do 12 godzin. W systemie pracy ciągłej za każdą godzinę pracy powyżej 8 godzin na dobę przysługuje ci dodatek do wynagrodzenia!
W ramach przerywanego czasu pracy masz prawo do nie więcej niż jednej przerwy w ciągu doby, która nie może trwać dłużej niż 5 godzin i nie wlicza się do czasu pracy. Z kolei jeśli dotyczy cię ruchomy czas pracy, to możesz rozpoczynać pracę w różnych godzinach w różne dni tygodnia.
Skrócony tydzień? To też możliwe!
System skróconego tygodnia pracy pozwala na skróceniu tygodnia pracy (na przykład do czterech dni), a jednocześnie w tym systemie dobowy wymiar czasu pracy zostaje wydłużony (na przykład do 10 godzin). Czas pracy ulegnie zmianie także wtedy, gdy pracujesz w warunkach szczególnie uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia. Wtedy możesz skorzystać ze skróconego wymiaru dobowego, zaś w przypadku pracy monotonnej masz prawo do dodatkowych przerw wliczanych do czasu pracy.
Na twój pisemny wniosek może zostać zastosowany weekendowy system pracy, w którym będziesz świadczył pracę wyłącznie w piątki, soboty, niedziele i święta. Dopuszczalne jest wtedy przedłużenie twojego dobowego czasu pracy do 12 godzin.
