Twoje prawa a policja

Obecna sytuacja coraz częściej wymaga od nas aktywnego manifestowania swoich poglądów, bezpośredniej obrony podstawowych wartości, pielęgnowania elementarnych zasad solidarności społecznej i występowania przeciw niegodziwości władzy w drodze obywatelskiego nieposłuszeństwa. Pokojowe manifestacje i protesty coraz częściej spotykają się jednak z ostrą reakcją władz, a czasem wręcz do przemocy ze strony policji. Ponieważ mundurowi coraz częściej przekraczają swoje uprawnienia, razem z zespołem zebraliśmy odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania.

Jeśli po lekturze masz jeszcze jakieś pytania, uwagi lub wnioski, proszę napisz na adres emailowy biuro@paulinamatysiak.pl lub listownie na adres Biuro Poselskie Pauliny Matysiak, ul. Narutowicza 20, 99-300 Kutno.

Czy policjantka/policjant ma prawo mnie wylegitymować jeśli nie łamię żadnych przepisów?

Tak, Policjantka/Policjant ma prawo wylegitymować Cię w celu ustalenia Twojej tożsamości w trakcie wykonywania obowiązków służbowych. Co prawda wylegitymowanie powinno się odbyć tylko jeśli jest związane z wykrywaniem lub zapobieganiem przestępstw lub wykroczeń, ale to powszechna praktyka w trakcie manifestacji czy zgromadzeń.

Czy policjantka/policjant musi się przedstawić?

Tak. Przed przystąpieniem do wylegitymowania lub zatrzymania, policjantka/policjant ma obowiązek podać swoje imię, nazwisko i stopień służbowy oraz przyczynę wylegitymowania, a na Twoją wyraźną prośbę musi podać także podstawę prawną. Dane policjantki/policjanta powinny być podane w taki sposób żeby dało się je zapisać. Jeśli policjantka/policjant działa w ubraniu cywilnym, to może spełnić swój obowiązek okazując legitymację służbową zawierającą wyżej wymienione dane i na Twoje żądanie powinna/powinien umożliwić ich zapisanie.

Czy mogę nagrywać działania Policji?

Tak, możesz nagrywać działania Policji ale w taki sposób, żeby nie utrudniać im wykonywania zadań np. blokując dostęp do jakiegoś miejsca.

Czy po wylegitymowaniu pozostaje jakiś ślad w dokumentach policyjnych?

Tak. Czynność wylegitymowania powinna zostać odnotowana w notatniku służbowym lub notatce służbowej policjantki/policjanta z podaniem czasu i miejsca legitymowania, imienia i nazwiska wraz z adresem zamieszkania lub pobytu osoby legitymowanej, numeru pesel oraz opisu dokumentu, na podstawie którego daną osobę wylegitymowano.

Czy muszę przyjąć mandat, który chce mi wystawić policjantka/policjant?

Nie, nie musisz przyjmować mandatu. Jeśli nie chcesz go przyjąć, nie zgadzasz się z jego zasadnością lub kwotą, możesz odmówić przyjęcia mandatu. W takiej sytuacji policjantka/policjant odnotuje Twoje dane i okoliczności zdarzenia, a następnie skieruje wniosek o ukaranie do sądu, który ustali czy nałożyć grzywnę czy nie.

Kiedy policjantka/policjant mogą mnie zatrzymać?

Policjantka/policjant może dokonać zatrzymania osoby na podstawie przepisów kodeksu postępowania karnego np. na gorącym uczynku, a także może dokonać zatrzymania osób, które w sposób oczywisty stwarzają zagrożenie dla zdrowia, życia lub mienia. Zatrzymanie powinno mieć miejsce gdy inne środki okazały się niewystarczające.

Jakie czynności wykonuje policjantka/policjant podczas zatrzymania?

Przede wszystkim zatrzymanie powinno się odbyć z respektowaniem godności ludzkiej przestrzegając i chroniąc prawa człowieka (w tym prawa osoby zatrzymywanej). Policjantka/policjant podczas zatrzymania podaje swoje dane (imię, nazwisko i stopień służbowy), a następnie:

legitymuje osobę zatrzymaną,
dokonuje sprawdzenia prewencyjnego, a w szczególności sprawdza, czy osoba zatrzymywana posiada przy sobie broń lub inne niebezpieczne przedmioty lub przedmioty, których posiadanie jest zabronione, lub przedmioty podlegające przepadkowi oraz urządzenia telekomunikacyjne oraz odbiera te przedmioty;
informuje osobę zatrzymywaną o zatrzymaniu oraz uprzedza o obowiązku podporządkowania się wydawanym poleceniom, a także o możliwości użycia środków przymusu bezpośredniego lub broni palnej;
doprowadza osobę zatrzymaną na posterunek Policji.

Policjantka/policjant po doprowadzeniu osoby zatrzymanej na posterunek Policji:

informuje osobę zatrzymaną o przysługujących jej prawach i wręcza jej odpowiednie pouczenie o uprawnieniach osoby zatrzymanej
wysłuchuje osobę zatrzymaną na okoliczność zatrzymania;
sporządza protokół zatrzymania osoby;
doręcza osobie zatrzymanej kopię protokołu zatrzymania za potwierdzeniem odbioru;
podejmuje czynności mające na celu realizację praw, o których mowa w pkt 1, jeżeli osoba zatrzymana tego zażądała;
zawiadamia o zatrzymaniu miejscowo właściwego prokuratora

Jakie mam prawa jako osoba zatrzymana?

Będąc osobą zatrzymaną masz prawo do:

prawo do niezbędnej pomocy medycznej.
prawo do informacji na temat przyczyny zatrzymania i do bycia wysłuchana/wysłuchanym.
prawo do kontaktu z adwokatem lub radcą prawnym i bezpośredniej z nim rozmowy.
prawo do odmowy odpowiedzi na pytania i odmowy składania wyjaśnień
prawo do poinformowania osoby lub instytucji o zatrzymaniu
prawo do otrzymania kopii protokołu z zatrzymania.
prawo do wniesienia do sądu zażalenia na zatrzymanie i na jego przebieg w terminie 7 dni od zatrzymania.
prawo do natychmiastowego zwolnienia, jeśli przyczyny zatrzymania przestały istnieć.

Jak długo można być osobą zatrzymaną?

Osobą zatrzymaną można być tylko tak długo jak to koniecznie. W ciągu 48 od godzin zatrzymania powinien zostać wniesiony do sądu wniosek o tymczasowe aresztowanie, a decyzja sądu powinna zapaść w ciągu 24 godzin od wniesienia wniosku. Jeśli w tym czasie sąd nie zarządzi tymczasowego aresztowania osoba zatrzymana powinna być niezwłocznie zwolniona.

Czy mogę się odwołać lub zaskarżyć legitymowanie czy zatrzymanie?

Tak, masz prawo wnieść zażalenie na czynność legitymowania lub zatrzymania do właściwego miejscowo prokuratora, o czym powinna/powinien poinformować Cię policjantka/policjant, która/który te czynności wykonuje.

To tylko niektóre z Twoich praw w kontakcie z Policją. Jeśli masz jakieś pytania, uwagi lub wnioski proszę napisz tutaj biuro@paulinamatysiak.pl lub listownie na adres Biuro Poselskie Pauliny Matysiak, ul. Narutowicza 20, 99-300 Kutno.

Jeśli byłaś/byłeś świadkiem lub ofiarą przekroczenia przez Policję uprawnień to napisz do mnie biuro@paulinamatysiak.pl lub listownie na adres Biuro Poselskie Pauliny Matysiak, ul. Narutowicza 20, 99-300 Kutno.