„Dworce wołają o pomoc”. Najwyższa Izba Kontroli o realizacji programu inwestycji dworcowych
2 sierpnia NIK wydała ocenę Programu Inwestycji Dworcowych, zainicjowanego, opracowanego i rozpoczętego przez PKP SA. Dopiero po dwóch latach Minister Infrastruktury objął monitoringiem jego realizację. Kontrola NIK przeprowadzona została w Ministerstwie Infrastruktury, Centrali PKP SA i czterech Zespołach Realizacji Inwestycji PKP SA w Gdańsku, Krakowie, Warszawie i we Wrocławiu. Objęła okres od 1 stycznia 2016 r. do 30 czerwca 2021 r.
„Drastyczne zmniejszenie liczby dworców kolejowych przeznaczonych do modernizacji, opóźnienia w jej realizacji to konsekwencje złego zaplanowania i zorganizowania Programu Inwestycji Dworcowych (PID)”
Informacja o wynikach kontroli „Realizacja programu inwestycji dworcowych”, NIK, 2 sierpnia 2022
W zasobach PKP SA we wrześniu 2016 r. znajdowało się 2136 dworców kolejowych, z czego tylko 574 czynnych. Aby sprostać wymogowi podniesienia standardu obsługi pasażerów, powstał finansowany ze środków unijnych i budżetu państwa Program Inwestycji Dworcowych na lata 2016–2023. W ocenie Najwyższej Izby Kontroli terminy ukończenia inwestycji przedstawione w planie są zagrożone. Spośród 85 dworców zaplanowanych do oddania w latach 2016–2021 (wg stanu na 30 czerwca 2021 r.) oddano do użytku jedynie 37. Opóźnienia w realizacji inwestycji dotyczą 160 dworców i wyniosły średnio 450 dni.
Raport NIK: „Nieuwzględnione wymogi unijnych przepisów dotyczących niepełnosprawnych”
Po skontrolowaniu czterech ukończonych inwestycji dworcowych w dwóch (w Tczewie i Oświęcimiu) nie zrealizowano w pełni założeń projektowych w zakresie wymogów dla osób z niepełnosprawnościami. Uchybienia dotyczyły m.in. oznaczeń ostrzegawczych dla osób niewidomych i niedowidzących, nadmiernej siły zamykania drzwi do toalet i nieprawidłowej odległość poręczy od balustrad.
Tylko spośród ośmiu skontrolowanych dworców w pięciu stwierdzono opóźnienia w realizacji inwestycji. Trwały one od ośmiu do 31 tygodni.
„W Oświęcimiu opóźnienie wyniosło 31 tygodni. W części było spowodowane nierzetelnym przygotowaniem inwestycji przez PKP SA. Po upływie prawie półtora roku od oddania do użytku dworca spółka nie zakończyła jeszcze rozliczeń z wykonawcami i nie przekazała rozliczenia inwestycji Ministrowi Infrastruktury”
Informacja o wynikach kontroli „Realizacja programu inwestycji dworcowych”, NIK, 2 sierpnia 2022
„W Rzeszowie w czasie przygotowań do przebudowy dworca głównego PKP SA przez prawie 2,5 roku nie mogła skutecznie rozwiązać podpisanej wcześniej umowy z inżynierem kontraktu. Konsekwencją zwłoki było niegospodarne wydanie ponad 52 tys. zł”
Informacja o wynikach kontroli „Realizacja programu inwestycji dworcowych”, NIK, 2 sierpnia 2022
Według NIK przyczyny opóźnień były różne i głównie dotyczyły opóźnień w przygotowaniu dokumentacji projektowych i uzyskaniu pozwoleń na budowę, aneksowania umów o wykonanie robót dodatkowych i zamiennych oraz przedłużające się uzgodnienia warunków przyjętych rozwiązań projektowych z PKP PLK SA i innymi spółkami z grupy PKP.
Problemy organizacyjne i opóźnienia wpłynęły na późniejsze przyjęcie przez zarząd PKP SA programu naprawczego. Dopiero po 5 latach od uchwalenia PID i na 2,5 roku przed jego zakończeniem w przypadku ponad połowy ujętych w nim dworców poziom wykorzystania nakładów finansowych nie przekraczał 5%. Próby zmiany tego stanu nie przyniosły zakładanych efektów.
Poprawa organizacji pracy i wdrożenie działań zapewniających ulepszenie prowadzonego nadzoru nad realizacją PID — to główne punkty wniosku do ministra właściwego do spraw transportu.
Znacznie więcej zmian NIK zaleca wprowadzić prezesowi zarządu PKP SA. Dotyczą podjęcia niezbędnych działań organizacyjnych i nadzorczych, terminowego przekazywania sprawozdań ze stanu realizacji zadań ujętych w PID do Ministra Infrastruktury i Centrum Unijnych Projektów Transportowych, wprowadzenia obowiązku protokolarnych odbiorów dokumentacji projektowej czy realizacji zaleceń przyjętych w planie działań naprawczych.
