Transport publiczny pod lupą. Posiedzenie zespołu o zmianach w ustawie i walce z wykluczeniem komunikacyjnym

Ponad dwudziestu przedstawicieli samorządów, organizatorów transportu, przewoźników i ekspertów wzięło udział w posiedzeniu Parlamentarnego Zespołu ds. Walki z Wykluczeniem Transportowym 9 marca br., poświęconym projektowi nowelizacji ustawy o publicznym transporcie zbiorowym. W trakcie spotkania pojawiło się wiele pytań i uwag do proponowanych zmian. Po raz pierwszy w historii zespołu w posiedzeniu nie uczestniczył jednak żaden przedstawiciel Ministerstwa Infrastruktury.

Szeroka dyskusja o zmianach w ustawie

Tematem posiedzenia była dyskusja nad projektem nowelizacji ustawy o publicznym transporcie zbiorowym. Na zaproszenie Pauliny Matysiak, przewodniczącej zespołu, w spotkaniu uczestniczyli przedstawiciele związków powiatowo-gminnych, urzędów marszałkowskich, operatorów transportu autobusowego i kolejowego, organizacji branżowych oraz eksperci zajmujący się planowaniem transportu.

Podczas spotkania zwracano uwagę, że transport publiczny w wielu regionach kraju wciąż wymaga systemowych rozwiązań, które będą sprzyjały jego rozwojowi, a nie utrudniały organizacji połączeń.

Wątpliwości dotyczące centralizacji decyzji

Jednym z najczęściej podnoszonych tematów była planowana zmiana modelu zarządzania transportem publicznym. Uczestnicy dyskusji wskazywali, że projekt ustawy przewiduje znaczące wzmocnienie roli samorządów województw, w tym marszałków, którzy mieliby decydować o schemacie sieci komunikacyjnej oraz o dostępie do środków z funduszu autobusowego.

W opinii wielu samorządowców może to ograniczyć sprawczość gmin i powiatów, które najlepiej znają lokalne potrzeby transportowe mieszkańców i dziś w wielu miejscach skutecznie organizują połączenia autobusowe.

Problemy praktyczne: finansowanie, elastyczność i biurokracja

Podczas posiedzenia poruszono również szereg bardzo konkretnych problemów zgłaszanych przez praktyków transportu publicznego.

Wśród nich znalazły się m.in.:

• brak waloryzacji dopłaty do wozokilometra z Funduszu Rozwoju Przewozów Autobusowych, która od 2020 r. wynosi 3 zł,
• ograniczona możliwość wprowadzania zmian w trasach i rozkładach jazdy w trakcie obowiązywania umów wieloletnich,
• trudności w organizowaniu połączeń na granicach województw,
• brak jasnych zasad funkcjonowania transportu na żądanie.

Zwracano także uwagę na konieczność zapewnienia stabilnych źródeł finansowania transportu publicznego oraz stworzenia narzędzi wspierających wymianę taboru autobusowego.

Wątpliwości dotyczące transportu kolejowego

Uczestnicy spotkania poruszyli także kwestie dotyczące przewozów kolejowych. Wśród zgłoszonych uwag znalazła się m.in. kwestia zasad zlecania przewozów kolejowych i wpływania na możliwość powierzania tych przewozów bez przetargu spółkom samorządowym.

W dyskusji podkreślano również potrzebę większej stabilności rozkładów jazdy oraz lepszej integracji transportu kolejowego z transportem autobusowym.

Duże zainteresowanie, brak przedstawicieli ministerstwa

W posiedzeniu wzięło udział kilkadziesiąt osób reprezentujących różne środowiska związane z transportem publicznym. Mimo dużego zainteresowania tematem w spotkaniu nie uczestniczył żaden przedstawiciel Ministerstwa Infrastruktury. Jak podkreśliła przewodnicząca zespołu, była to pierwsza taka sytuacja w historii jego prac.

Interpelacja do Ministerstwa Infrastruktury

Podczas posiedzenia pojawiło się wiele szczegółowych pytań dotyczących projektowanych zmian w ustawie. Zostały one zebrane przez posłankę Paulinę Matysiak i skierowane w formie interpelacji do ministra infrastruktury. Dotyczą m.in. finansowania transportu publicznego, organizacji przewozów na granicach województw, zasad funkcjonowania transportu na żądanie, a także publikacji raportu z pierwszego etapu konsultacji projektu ustawy.