Poznaj swoje prawa! Związki zawodowe
Związki zawodowe są samorządnymi organizacjami ludzi pracy powoływanymi do reprezentowania i obrony ich praw, interesów zawodowych oraz socjalnych. Dzisiaj przyjrzymy się ich funkcjonowaniu oraz uprawnieniom!
Kto może należeć do związku?
Aby należeć do związku zawodowego, nie musisz być pracownikiem/pracowniczką w rozumieniu Kodeksu pracy. Jeśli jesteś zatrudniony/a na podstawie umowy zlecenie czy umowy o dzieło, to również możesz zapisać się do związku zawodowego!
Układ zbiorowy
Jednym z najważniejszych uprawnień związków zawodowych jest możliwość zawierania przez nie układów zbiorowych. Należy zwrócić uwagę, że postanowienia układów zbiorowych pracy nie mogą być mniej korzystne dla ciebie i innych pracowników niż przepisy Kodeksu pracy oraz innych ustaw.
Układ zbiorowy zawiera się dla wszystkich pracowników zatrudnionych przez pracodawcę objętego jego postanowieniami, jednak związek zawodowy lub pracodawcy mogą postanowić inaczej. Oznacza to, że możesz być objęty pozytywnymi skutkami zawartego układu zbiorowego, nawet jeśli nie należysz do związku zawodowego!
Spory zbiorowe i strajki
Związki zawodowe są także uprawnione do prowadzenia sporów zbiorowych dotyczących warunków pracy, płac lub świadczeń socjalnych oraz praw i wolności związkowych pracowników i innych grup, którym przysługuje prawo zrzeszania się w związkach zawodowych.
Najczęściej kojarzony ze sporem zbiorowym jest strajk, który jednak musi być traktowany jako środek ostateczny i nie może być ogłoszony bez uprzedniego wyczerpania możliwości rozwiązania sporu metodą rokowań lub mediacji.
Strajk zakładowy ogłasza organizacja związkowa po uzyskaniu zgody większości głosujących pracowników, jeżeli w głosowaniu wzięło udział co najmniej 50% pracowników zakładu pracy. Ogłoszenie strajku powinno nastąpić co najmniej 5 dni przed jego rozpoczęciem.
Warto pamiętać, że osoba przeszkadzająca we wszczęciu lub w prowadzeniu w sposób zgodny z prawem sporu zbiorowego, jeśli czyni to w związku z zajmowanym przez siebie stanowiskiem lub pełnioną funkcją, podlega grzywnie albo nawet ograniczeniu wolności.
